Koray
New member
Barkod konusunda da küçük bir internet efsanesine dikkat etmek lazım. Barkodun ilk rakamları her zaman ürünün üretildiği ülkeyi göstermez. GS1 sistemi üzerinden verilen şirket ön ekleri, ürünün fiziksel olarak nerede üretildiğiyle aynı şey değildir.
Yani “barkod şu ülkeye ait, demek ki kahve orada üretilmiş” şeklindeki kestirme yöntem her zaman doğru sonuç vermez.
Kahve dedektifliğinde acele etmek, dedektifi daha ilk bölümde zanlı haline getirebilir.
Kolombiya'nın İsrail'le Kahve Ticareti Var mı? Evet. Peki Bu Ne Anlama Geliyor?
Bu noktada tartışmayı biraz daha genişletmek gerekiyor.
Kolombiya ile İsrail arasında yalnızca kahve değil, farklı ürünleri kapsayan ticari ilişkiler bulunuyor. Kolombiya'nın dış ticaret kuruluşu Analdex'in, Kolombiya Ticaret Bakanlığı ve DANE verilerine dayandırdığı değerlendirmede kahve, çiçekler ve başka ürünlerin de İsrail'e yapılan ihracatta yer aldığı belirtiliyor. analdex.org
Ayrıca iki ülke arasında serbest ticaret anlaşması da bulunuyor. Anlaşmanın metninde kahve ihracatına ilişkin Kolombiya'daki bazı kontroller ve katkı payları ayrıca ele alınıyor. Hükümet Portalı
Dolayısıyla “Kolombiya'nın İsrail'le ticareti var mı?” sorusunun cevabı net biçimde evet.
Fakat burada kişisel tüketim tercihi devreye giriyor.
Bir tüketici “Ben İsrail'e ihracat yapan ülkelerden gelen ürünleri satın almak istemiyorum” diyebilir.
Başka biri “Benim için ürünün doğrudan İsrailli bir şirkete ait olup olmadığı önemli” diyebilir.
Bir başkası “Ürünün üreticisinden çiftçinin kazancına kadar tedarik zincirini incelemek istiyorum” diyebilir.
Bunların hepsi farklı tüketim kriterleridir.
Önemli olan, bir kriteri diğerinin yerine koymamaktır.
“İsrail Malı” Demek İçin Hangi Bilgi Gerekiyor?
Bir ürünün İsrail malı olduğunu iddia etmek için yalnızca “İsrail'e satılıyor” bilgisi yeterli değildir.
Daha güçlü bir iddia için şirket sahipliği, üretim yeri veya ürünün menşei gibi somut veriler gerekir.
Örneğin:
“Bu kahve Kolombiya'dan İsrail'e ihraç edilmiş.”
Bu, ticaret verileriyle desteklenebilecek bir ifadedir.
Ama:
“Bu Kolombiya kahvesi İsrail malıdır.”
Bu çok daha farklı bir iddiadır ve ayrıca kanıtlanması gerekir.
Aynı şekilde:
“Bu markanın İsrailli bir şirkete ait olduğunu duydum.”
demek başka,
“Şirketin resmi kurumsal kayıtlarında sahiplik yapısı şu şekildedir.”
demek bambaşkadır.
İşte E-E-A-T açısından güvenilir içerik ile kulaktan dolma paylaşım arasındaki fark burada ortaya çıkıyor: İddianın büyüklüğü arttıkça kanıt ihtiyacı da artar.
Peki Marketten Colombia Kahvesi Alırken Ne Yapmalı?
Ben olsam paketi ters çevirip küçük yazıları okurdum.
Öncelikle “Menşei” kısmına bakarım.
Sonra “Üretici”, “Kavrulmuş ve paketlenmiştir” veya “İthalatçı” gibi bilgileri kontrol ederim.
Markanın resmi internet sitesindeki şirket bilgilerini incelerim.
Daha sonra şirketin hangi ülkeye kayıtlı olduğunu ve markanın kime ait olduğunu araştırırım.
Burada özellikle sosyal medyada dolaşan “X markası İsrail malı” listelerine temkinli yaklaşmak gerekiyor. Bir marka İsrail'de satılıyor olabilir. İsrailli bir şirketle ticari ilişkisi olabilir. Bir yatırımcısı farklı bir ülkeden olabilir. Bunların hiçbiri tek başına aynı anlama gelmez.
Bir şirketin İsrail'de ürün satması, İsrail şirketi olması, İsrail'de üretim yapması ve İsrail merkezli bir ana şirkete ait olması dört farklı durumdur.
Kahve çekirdeği kadar küçük bir ürünün arkasında bazen devasa bir ticaret ağı var.
Kadın-Erkek Meselesine de Bir Kahve Molası Verelim
Forumlarda bu tür konular açılınca ilginç bir şey oluyor.
Bir kullanıcı hemen Excel mantığıyla ilerliyor:
“Şirket kim? Merkez neresi? Üretim nerede? Ortaklık yapısı nedir? Kaynak göster.”
Başka biri ise:
“Benim asıl merak ettiğim çiftçi bundan ne kazanıyor, tüketici olarak benim param nereye gidiyor ve bu zincirde kimler etkileniyor?”
Birini “erkek kafası”, diğerini “kadın kafası” diye etiketlemek kolay olurdu.
Ama gerçek hayat bundan çok daha renkli.
Kahve çiftçisi kadın olabilir, şirket araştırması yapan erkek olabilir. Sosyal sorumluluk hassasiyeti taşıyan bir erkek olabilir; verileri tabloya döken bir kadın olabilir. İnsan davranışını biyolojik klişelere sıkıştırmak yerine farklı düşünme biçimlerini kabul etmek daha anlamlı.
Hatta ideal tüketici ikisini birleştiren kişidir:
Önce veriyi kontrol eder, sonra insan etkisini düşünür.
Strateji olmadan empati dağılabilir; empati olmadan strateji de insanı sadece bir rakama dönüştürebilir.
Kahvenin kendisi bile bize bunu öğretiyor. Tarladaki çiftçiden ihracatçıya, lojistik şirketinden kavurucuya kadar zincirin her halkası önemli.
Sonuç: Colombia Kahvesi İsrail Malı mı?
Konuyu bütün veriler ışığında toparlarsak:
Kolombiya kahvesi genel anlamıyla İsrail malı değildir. “Colombia” kahvesi, esas olarak Kolombiya menşeli kahve çekirdeklerini ifade eder.
Ancak Kolombiya ile İsrail arasında ciddi bir kahve ticareti vardır. Dünya Bankası'nın UN Comtrade verileri, Kolombiya'nın İsrail'e yıllardır milyonlarca kilogram kahve ihraç ettiğini gösteriyor. WITS+2WITS+2
Dolayısıyla şu iki cümleyi birbirinden ayırmak gerekiyor:
“Kolombiya kahvesi İsrail'e satılıyor.” → Evet, bu verilerle doğrulanabilir.
“Kolombiya kahvesi İsrail malıdır.” → Bu genelleme doğru değildir.
Asıl belirleyici olan satın aldığınız markanın, ürünün ve şirketin özel olarak incelenmesidir.
Ve belki de kahve alışverişinde kendimize şu soruyu sormak daha doğru:
“Ben sadece kahvenin nerede yetiştiğini mi bilmek istiyorum, yoksa paramın hangi şirketlere ve tedarik zincirlerine gittiğini de bilmek istiyor muyum?”
Çünkü bir kahve çekirdeğinin pasaportu Kolombiya olabilir; ama ticaret yolculuğu dünyanın yarısını dolaşabilir.
Kısacası kahvenizi içerken uluslararası ticaret dersi almak istemiyorsanız paketin arkasındaki küçük yazıları okumayın.
Ama gerçekten ne satın aldığınızı bilmek istiyorsanız, tam tersine o küçük yazılar en büyük ipucudur.
Yani “barkod şu ülkeye ait, demek ki kahve orada üretilmiş” şeklindeki kestirme yöntem her zaman doğru sonuç vermez.
Kahve dedektifliğinde acele etmek, dedektifi daha ilk bölümde zanlı haline getirebilir.
Kolombiya'nın İsrail'le Kahve Ticareti Var mı? Evet. Peki Bu Ne Anlama Geliyor?
Bu noktada tartışmayı biraz daha genişletmek gerekiyor.
Kolombiya ile İsrail arasında yalnızca kahve değil, farklı ürünleri kapsayan ticari ilişkiler bulunuyor. Kolombiya'nın dış ticaret kuruluşu Analdex'in, Kolombiya Ticaret Bakanlığı ve DANE verilerine dayandırdığı değerlendirmede kahve, çiçekler ve başka ürünlerin de İsrail'e yapılan ihracatta yer aldığı belirtiliyor. analdex.org
Ayrıca iki ülke arasında serbest ticaret anlaşması da bulunuyor. Anlaşmanın metninde kahve ihracatına ilişkin Kolombiya'daki bazı kontroller ve katkı payları ayrıca ele alınıyor. Hükümet Portalı
Dolayısıyla “Kolombiya'nın İsrail'le ticareti var mı?” sorusunun cevabı net biçimde evet.
Fakat burada kişisel tüketim tercihi devreye giriyor.
Bir tüketici “Ben İsrail'e ihracat yapan ülkelerden gelen ürünleri satın almak istemiyorum” diyebilir.
Başka biri “Benim için ürünün doğrudan İsrailli bir şirkete ait olup olmadığı önemli” diyebilir.
Bir başkası “Ürünün üreticisinden çiftçinin kazancına kadar tedarik zincirini incelemek istiyorum” diyebilir.
Bunların hepsi farklı tüketim kriterleridir.
Önemli olan, bir kriteri diğerinin yerine koymamaktır.
“İsrail Malı” Demek İçin Hangi Bilgi Gerekiyor?
Bir ürünün İsrail malı olduğunu iddia etmek için yalnızca “İsrail'e satılıyor” bilgisi yeterli değildir.
Daha güçlü bir iddia için şirket sahipliği, üretim yeri veya ürünün menşei gibi somut veriler gerekir.
Örneğin:
“Bu kahve Kolombiya'dan İsrail'e ihraç edilmiş.”
Bu, ticaret verileriyle desteklenebilecek bir ifadedir.
Ama:
“Bu Kolombiya kahvesi İsrail malıdır.”
Bu çok daha farklı bir iddiadır ve ayrıca kanıtlanması gerekir.
Aynı şekilde:
“Bu markanın İsrailli bir şirkete ait olduğunu duydum.”
demek başka,
“Şirketin resmi kurumsal kayıtlarında sahiplik yapısı şu şekildedir.”
demek bambaşkadır.
İşte E-E-A-T açısından güvenilir içerik ile kulaktan dolma paylaşım arasındaki fark burada ortaya çıkıyor: İddianın büyüklüğü arttıkça kanıt ihtiyacı da artar.
Peki Marketten Colombia Kahvesi Alırken Ne Yapmalı?
Ben olsam paketi ters çevirip küçük yazıları okurdum.
Öncelikle “Menşei” kısmına bakarım.
Sonra “Üretici”, “Kavrulmuş ve paketlenmiştir” veya “İthalatçı” gibi bilgileri kontrol ederim.
Markanın resmi internet sitesindeki şirket bilgilerini incelerim.
Daha sonra şirketin hangi ülkeye kayıtlı olduğunu ve markanın kime ait olduğunu araştırırım.
Burada özellikle sosyal medyada dolaşan “X markası İsrail malı” listelerine temkinli yaklaşmak gerekiyor. Bir marka İsrail'de satılıyor olabilir. İsrailli bir şirketle ticari ilişkisi olabilir. Bir yatırımcısı farklı bir ülkeden olabilir. Bunların hiçbiri tek başına aynı anlama gelmez.
Bir şirketin İsrail'de ürün satması, İsrail şirketi olması, İsrail'de üretim yapması ve İsrail merkezli bir ana şirkete ait olması dört farklı durumdur.
Kahve çekirdeği kadar küçük bir ürünün arkasında bazen devasa bir ticaret ağı var.
Kadın-Erkek Meselesine de Bir Kahve Molası Verelim
Forumlarda bu tür konular açılınca ilginç bir şey oluyor.
Bir kullanıcı hemen Excel mantığıyla ilerliyor:
“Şirket kim? Merkez neresi? Üretim nerede? Ortaklık yapısı nedir? Kaynak göster.”
Başka biri ise:
“Benim asıl merak ettiğim çiftçi bundan ne kazanıyor, tüketici olarak benim param nereye gidiyor ve bu zincirde kimler etkileniyor?”
Birini “erkek kafası”, diğerini “kadın kafası” diye etiketlemek kolay olurdu.
Ama gerçek hayat bundan çok daha renkli.
Kahve çiftçisi kadın olabilir, şirket araştırması yapan erkek olabilir. Sosyal sorumluluk hassasiyeti taşıyan bir erkek olabilir; verileri tabloya döken bir kadın olabilir. İnsan davranışını biyolojik klişelere sıkıştırmak yerine farklı düşünme biçimlerini kabul etmek daha anlamlı.
Hatta ideal tüketici ikisini birleştiren kişidir:
Önce veriyi kontrol eder, sonra insan etkisini düşünür.
Strateji olmadan empati dağılabilir; empati olmadan strateji de insanı sadece bir rakama dönüştürebilir.
Kahvenin kendisi bile bize bunu öğretiyor. Tarladaki çiftçiden ihracatçıya, lojistik şirketinden kavurucuya kadar zincirin her halkası önemli.
Sonuç: Colombia Kahvesi İsrail Malı mı?
Konuyu bütün veriler ışığında toparlarsak:
Kolombiya kahvesi genel anlamıyla İsrail malı değildir. “Colombia” kahvesi, esas olarak Kolombiya menşeli kahve çekirdeklerini ifade eder.
Ancak Kolombiya ile İsrail arasında ciddi bir kahve ticareti vardır. Dünya Bankası'nın UN Comtrade verileri, Kolombiya'nın İsrail'e yıllardır milyonlarca kilogram kahve ihraç ettiğini gösteriyor. WITS+2WITS+2
Dolayısıyla şu iki cümleyi birbirinden ayırmak gerekiyor:
“Kolombiya kahvesi İsrail'e satılıyor.” → Evet, bu verilerle doğrulanabilir.
“Kolombiya kahvesi İsrail malıdır.” → Bu genelleme doğru değildir.
Asıl belirleyici olan satın aldığınız markanın, ürünün ve şirketin özel olarak incelenmesidir.
Ve belki de kahve alışverişinde kendimize şu soruyu sormak daha doğru:
“Ben sadece kahvenin nerede yetiştiğini mi bilmek istiyorum, yoksa paramın hangi şirketlere ve tedarik zincirlerine gittiğini de bilmek istiyor muyum?”
Çünkü bir kahve çekirdeğinin pasaportu Kolombiya olabilir; ama ticaret yolculuğu dünyanın yarısını dolaşabilir.
Kısacası kahvenizi içerken uluslararası ticaret dersi almak istemiyorsanız paketin arkasındaki küçük yazıları okumayın.
Ama gerçekten ne satın aldığınızı bilmek istiyorsanız, tam tersine o küçük yazılar en büyük ipucudur.